Starszy nie znaczy gorszy

Doświadczenie – zarówno zawodowe i życiowe, lojalność i dokładność, a przy tym niższe wymagania niż młodzi konkurenci – to wielki kapitał, jakim dysponują na rynku pracy osoby starsze.

Niestety, polscy pracodawcy nie zawsze umieją go docenić. Mimo, że w badaniach deklarują, że wiek nie ma dla nich znaczenia, niechętnie zatrudniają seniorów.

Zalety seniorów w pracy

– Charakteryzują się cechami niemal nieznanymi wśród sporej części młodych pracowników – lojalnością, sumiennością, doświadczeniem, dokładnością w wykonywaniu obowiązków. Takie cechy są w cenie na dojrzałym rynku pracy, w gospodarce ukierunkowanej na jakość. Niestety polski rynek pracy jest jeszcze nadal w fazie rozwoju – tak charakteryzuje starszych pracowników Joanna Gacka, koordynator największego polskiego portalu dla osób w dojrzałym wieku senior.pl. Eksperci analizujący rynek pracy są zgodni, że kluczowym atutem osób 50+ jest doświadczenie, ono przekłada się na kolejne zalety, jak większa odporność na stres, większa stabilność emocjonalna i dojrzałość w relacjach interpersonalnych, co może być kluczowe zarówno w pracy w zespole jak i kontaktach z klientem.

– Dłuższy staż pracy owocuje przy realizacji trudnych projektów, a także pomaga rozwiązywać konflikty wewnętrzne – tłumaczy Krzysztof Bełczyk, specjalista do spraw rynku pracy w Sedlak&Sedlak. Wagę doświadczenia podkreśla również Dagmara Bałusz, kierownik ds. komunikacji z Manpower:

– Wartością nie do przecenienia dla pracodawcy jest duże doświadczenie zawodowe idące w parze z mądrością życiową i umiejętnością hierarchizowania celów. Te cechy pozwalają na chłodną ocenę sytuacji i racjonalne podejmowanie decyzji. Inna ważna cecha, charakteryzująca starszych pracowników to lojalność. Pracownicy-seniorzy cenią sobie stabilność i niechętnie zmieniają pracę, i w odróżnieniu od młodych, którzy często po nabraniu pierwszych doświadczeń szukają lepiej płatnego miejsca, są wierni swojej firmie. – Wśród takich osób obserwuje się zdecydowanie mniejsze skłonności do zmiany pracy z powodu bardziej atrakcyjnego wynagrodzenia – wyjaśnia Dagmara Bałusz.

Jaka praca dla seniora?

Mimo że w Polsce pracuje tylko 28 procent osób po 55. roku życia – na rynku pracy jest dla nich miejsce. Pewne umiejętności wraz z wiekiem się rozwijają, inne osłabiają. Dlatego też starsi pracownicy lepiej odnajdują się w pewnych zawodach i zadaniach, a młodsi w innych. Przykładowo, z przeprowadzonych w Ameryce badań wśród pracowników telesprzedaży wynikało, że starsi radzą sobie z nią lepiej. W rozmowie potrafią wykorzystać swoje doświadczenie życiowe i znaleźć więcej argumentów, są też bardziej cierpliwi. Okazuje się też, że starsi klienci wolą obsługę starszych usługodawców.

– Wraz ze starzeniem się społeczeństwa zwiększa się potencjał rynku i liczba klientów tzw. silver economy. Osoby po 50 doskonale spełniają się w roli doświadczonych, wiarygodnych doradców, którzy potrafią zrozumieć potrzeby klienta. Dlatego swoją szansę upatrują w nich przede wszystkim przedsiębiorstwa usługowe, banki, towarzystwa ubezpieczeniowe czy firmy handlowe – tłumaczy Krzysztof Bełczyk. Możliwości jest jeszcze więcej, Dagmara Bałusz wylicza kolejne zawody: – pracownicy call center i wykwalifikowani pracownicy fizyczni, doradcy finansowi, konsultanci, audytorzy i specjaliści ds. BHP. Zaznacza, że Grupa 45+ jest mile widziana w przypadku zawodów, w których staż pracy powiązany jest z nabywaniem szerszej wiedzy i doświadczenia, np. radcy prawni, lekarze, menedżerowie czy nauczyciele.

Wszyscy razem i młodzi, i starzy…

Z badań demograficznych wynika, że społeczeństwo się starzeje – w 2030 roku co trzeci Polak będzie miał ponad 50 lat, wtedy młodych pracowników zwyczajnie zabraknie. Zaledwie 3% przedsiębiorców ankietowanych w badaniu Manpower „Pracownicy 50+” zadeklarowało, że opracowało program ułatwiający zatrudnianie takich osób w swojej firmie. Pracodawcy często wysuwają zarzut wobec osób starszych, że trudno im dostosować się do nowoczesnej organizacji pracy. Sami jednak rzadko kiedy prowadzą właściwą politykę zarządzania wiekiem w swoich firmach. Właściwe delegowanie zadań między osoby starsze i młodsze oraz organizacja pracy w firmie i dostosowanie jej do możliwości tych osób czyli Age Management, ma bardzo duże znaczenie dla efektywnej pracy starszych pracowników i pracy firmy w ogóle.

– Zarządzanie wiekiem polega na stałym monitoringu stosunku wieku do wykonywanych zadań oraz kompetencji obecnych w danej firmie. Świadomy, planujący pracodawca dba o to, aby w firmie nie brakowało żadnych kompetencji. Mając informację na temat stosunku kompetencji do wieku, przedsiębiorca ma możliwość zapewnienia ciągłości funkcjonowania firmy. Zarządzanie wiekiem powinno być ściśle powiązane z zarządzaniem wiedzą w organizacji. Pracownicy mający odejść na emeryturę powinni być zachęcani przez pracodawcę do przyuczania młodych, mniej doświadczonych osób do wykonywania zawodu. – wyjaśnia Dagmara Bałusz.

Tomasz Zdun